antiek zakmes
antiek zakmes

Antiek zakmes

An old pocketknife from the cruise-line ship and steamer the Veendam .
One cruise ship the Veendam II build in 1923, she survived the bombardment in the fist day's of 1940 after that she became a German soldiers home 'till 1945. From 1945-1947 restoration of the ship for cruising and steaming up to New York for the Holland - America shipping line she steamed many times to the USA. ‘Till 1953 and after that she died in the Netherlands 1953 on an old ships junkyard.

Een zakmes van het cruise schip De Veendam II gebouwd in 1923. van 1940 tot 1945 was ze in de Duitse overheersers' handen van 1945 tot 1947 werd ze tot cruislijn schip omgebouwd voor de scheepvaart van de Holland Amerikalijn. tenslotte stierf ze in Holland onder de slopershamer in 1953.

De geschiedenis van de plek, het gebouw, de h.a.l. En de emigratie.

Rotterdam heeft al vroeg een grote rol gespeeld in de vaak 'droevige' landverhuizersgeschiedenis. Vooral naar Amerika vertrokken vanuit de havenstad vele Europeanen, die geloofsvervolging en/of armoede probeerden te ontvluchten. Al in 1620 vertrok vanuit Delfshaven - toen nog een deel van Delft, nu één van de oudste delen van Rotterdam - een goep Engelsen naar Amerika, die om hun geloofsovertuiging in 1609 naar Nederland gevlucht waren. Met deze overtocht van The Pilgrim Fathers begon uiteindelijk de emigratie vanuit de Maasstad. Het zou leuk zijn te geloven dat de windvaan op één van de torens op het hotel, het schip de schoener Speedwell voorstelt, het schip waarmee ze vertrokken. In werkelijkheid is het de 'De Halve Maen', het schip waarmee Henry Hudson in 1609 Amsterdam verliet om voor de Oost-Indische Compagnie een N.O. doorvaart te zoeken naar Indië. Maar Hudson ontdekte Manhattan en voer de naar hem genoemde rivier op. In 1614 stichtte men Nieuw-Amsterdam: New York. 'De Halve Maen' staat ook op het bekende Holland-Amerika vignet met op de achtergrond het silouet van de Nieuw Amsterdam II. In 1869 schreef de Rotterdammer Antoine Plate F.jnz een artikel waarin hij de noodzaak van een directe stoomdienst op Amerika aan de orde stelde. Samen met Jhr. Otto Reuchlin stichtte hij Plate Reuchlin & Co. Zij lieten de eerste 'Rotterdam' bouwen on 1872. In 1873 werd de N.V. Nederlandsch Amerikaanse Stoomvaart Maatschappij NASM opgericht (zie het momument voor het hotel), in 1896 officieel Holland-Amerika Lijn genoemd. Met de oprichting van de NASM en de aanleg van de Nieuwe Waterweg in 1885 is Rotterdam pas een echte vooraanstaande plaats gaan innemen in het landverhuizersvervoer. De NASM schepen onderhielden vanaf toen, zij het met ups en downs, een geregelde scheepvaartverbinding met vooral: NEW YORK! (1873-1978). In de jaren 1880-1925 met hoogtepunt tussen 1901-1914 (een hoogtepunt in de landverhuizersgeschiedenis betekent meestal een dieptepunt in de wereldgeschiedenis) gingen Oost Europese landverhuizers, meest Joden, massaal aan boord in Rotterdam. Ook hun beweegredenen om naar Amerika te gaan waren intreurig. Met hun schamele bundels, pakken en andere bezittingen namen ze hun gemeenschappelijke dromen mee. Die hielden hun overeind tijdens de lange en vaak barre reis als 'steerage' (tussendeks passagier) naar 'The Promised Land', Amerika! Amerika!, freedom of opportunity, freedom of thought, freedom to worship God as they wished. In het laatste kwart van de negentiende eeuw werden 1300 reizen gemaakt: 90.000 kajuitpassagiers en 400.000 derde klasse passagiers maakten de overtocht. In de loop van de jaren zestig van de vorige eeuw was er een permanente teruggang in de passagiersvaart. De burgerluchtvaart was een te sterk groeiende concurrent. Aan het eind van die jaren waren de meeste schepen aan het buitenland verkocht of waren ze ingezet in de cruisevaart. Op 8 november 1971 verliet de Nieuw Amsterdam II de Maasstad voor zijn laatste oversteek. Er was een definitief einde gekomen aan een stuk Rotterdamse scheepvaartgeschiedenis van meer dan 100 jaar. In 1977 verhuisde het hoofdkantoor van de H.A.L. naar Seattle, aan de westkust van Amerika. De Holland-Amerika Lijn was Holland-America Line geworden. In 1984 werd het kantoor in New York gesloten en op 1 mei van datzelfde jaar stond het hoofdkantoor op de Wilhelminakade te koop.

Daar stond het gebouw. Met haar twee groene torentjes als een baken in de Rotterdamse haven, maar ook als mijlpaal in de geschiedenis. Als een grillige getuige dacht het vaak na over het lot van de mensen die het had zien vertrekken en over alle mensen die voor de H.A.L. gevaren hadden. Kapiteins, bootsjongens, pursers, stokers en andere crewleden keken vaak vol weemoed en verlangen vanaf de rechter Maasoever naar het kantoorgebouw. Op een goede dag keken er vanaf de overkant een paar mensen op een speciale manier naar het gebouw, ze hadden vaker gekeken maar dit maal was het anders, intenser ... Het gebouw spitste haar torens en liet haar windvaan trots draaien in de wind. Ja, ik sta er nog! Al meer dan 90 jaar! Een idee: een hotel met een groot café-restaurant in het voormalige hoofdkantoor van de Holland-Amerika Lijn! Wethouders, de dienst van Stedebouw, gemeenteraadsleden, de dienst OBR: iedereen werd enthousiast en ging aan het werk! En het gebouw? Het gebouw is een hotel geworden. En staat opnieuw in dienst van reizigers. In 1901 kwam het kantoor op de Wilhelminakade gereed. Eerder, in 1893 werd er een landverhuizershotel (zie foto hiernaast) gebouwd dat in 1902 door de H.A.L. aangekocht werd om een eind te maken aan de hoge pensionprijzen, de slechte sanitaire omstandigheden in de logementen elders in de stad: belangrijk omdat de emigranten gezond op Ellis Island New York moesten aankomen. (Mensen die niet gezond waren werden op kosten van de maatschappij teruggestuurd.) Het gebouw, het nieuwe hoofdkantoor van de H.A.L., werd gebouwd in de periode 1901-1917 door respectievelijk de architecten J. Muller en Droogleever Fortuin en C.B. van der Tak. Een massief gebouw met veel Jugendstil motieven. Eerst had het helemaal geen torens; toen één torentje, de linker met de klokken. Pas later in 1919 werd de tweede toren gebouwd, de rechter met de windwijzers. In 1888 werd aan de Van der Takstraat (Noordereiland) een logement gevestigd met de naam Hotel New York (niet ver vanwaar de NASM schepen vertrokken.) Waarschijnlijk voelden de toenmalige oprichters van dit logement dezelfde verbondenheid met de stad New York als wij die deze naam overnamen, zij het misschien in een ander perspectief. De magische band met New York!


Terug