bodemvondst koperen handvat

Handvatje van koper

ON COPPER HANDLE WITH INPRINT MAYBE OF A COPPPER PAN OR...
TOTAL LENGHT 70CM X 25MM

EEN KOPEREN HANDEL VAN EEN KOPEREN PAN OF .
TOTALE LENGTE 70 CM X 25 MM
TIJD - VARIANT

Geschiedenis van Koper
Koper is, met goud, het element dat het langst bekend is. De oudst bekende voorwerpen zijn koperen kralen van ongeveer 11.000 jaar oud. Ze komen uit het noorden van Irak en zijn gemaakt van vrijwel zuiver koper, dat destijds in gedegen toestand, zuiver, werd gevonden. 7.000 jaar geleden werd koper uit koperertsen gemaakt in het gebied van IsraŰl tot de Perzische Golf, het noorden van de zogeheten Vruchtbare Halve Maan. De oude Egyptenaren hadden hun kopermijnen in het gebied van de huidige Negev-woestijn. In Iran zijn ca. 6.000 jaar oude potten gevonden waarin koper gesmolten werd. In de Oudheid was koper een bekend en veel gebruikt metaal, vooral voor het maken van wapens. Het diende ook ter vervanging van goud vanwege zijn mooie "goud"glans. Het bewerken van koper (en ijzer) was belangrijk; er was een 'gilde' van smeden (vgl. Genesis 4 : 22 : "en Zilla baarde ook Tubal-Ka´n, de smeder van allerlei snijwerktuigen van koper en ijzer". Hij wordt de 'vader of leermeester der smeden' genoemd. De oude Egyptenaren gebruikten het kopererts om glas te kleuren (Egyptisch blauw). De grote opkomst van koper in productie en gebruik vond vooral plaats in deze eeuw, waarin de jaarproductie groeide van 600.000 ton naar ongeveer 5.500.000 ton. Veel van dit koper wordt verwerkt als legeringselement in diverse koper giet- en kneedlegeringen, maar ook in allerlei additieven b.v. aan verf. De verbindingstechniek van koper en haar legeringen heeft eveneens een zeer lange geschiedenis van aanvankelijk wellen (smeedlassen) en zachtsolderen tot autogeen en koolbooglasen en lassen met beklede elektroden en na de Tweede Wereldoorlog het TIG-, MIG- en Elektronenbundellassen en hard-solderen. Ondanks deze lange geschiedenis is het verbinden van koper en haar legeringen een specialisme met vaak veel problemen.

Koper komt op enkele plaatsen van nature aan de oppervlakte. Het aanwezige erts heeft dan een blauw-groenige kleur, net als op oude standbeelden. Door erosie kan het gaan schitteren waardoor het natuurlijk opvalt. Mensen ontdekken dat, en proberen uit wat ze ermee kunnen doen. Als verfstof gebruiken,smeren op potten, doffe kralen ermee versieren: zo kan het begin van het gebruik van koper zijn begonnen. Door koper te hameren en af en toe te verhitten (250 0 C) konden kralen worden gesmeed.

Er waren veel voordelen van koper :
* het schittert op een unieke wijze
* het was tamelijk zeldzaam, dus het bezit ervan gaf status
* als het kapot ging, kon het omgesmolten worden
* het is makkelijk te slijpen
* na een tijdje krijgt het een andere kleur, namelijk blauw-groenig

toen de mensen leerden om het te gieten, werden de mogelijkheden nog groterů Op de Balkan werden rond 4800 v.C. op grote schaal kopervoorraden ontgint. Men legt mijnen aan en volgt de ertslagen. Er zijn in ServiŰ 20 schachten ontdekt, waarin de mijnwerkers waarschijnlijk als volgt te werk gingen:

* men legde vuur aan tegen het erts in de wand,
* men gooide water tegen het erts aan, waardoor het los ging zitten,
* men wrikte de ertsen los met gewei-houwelen,
na enkele bewerkingen (malen, zuiveren, smelten) goot men het pure koper in gietmallen.

De vondst van een Vinca bijl met gegoten steelgat uit het 5e millenium v.C toont de enorme kennis die de mensen toen al hadden over het gebruik van koper.

De koperontginning breidt zich ook uit naar andere delen van Europa. De "gletsjer-man" Ítzi had rond 3300 v.C. een prachtige koperen bijl . En onder een steen van Stonehenge is geoxideerd koper gevonden. Zo`n 1000 jaar later heeft men in Portugal ook gegoten bijlen, messen, zagen, beitels en priemen.

In Nederland komt het oudste metaal (koper) uit een hunebed bij Buinen (gevonden in 1927 door dhr V. Giffen - zie foto beneden). Deze spiraalvormige kralen worden gadateerd rond 2500 v.C., hoewel de hunebedden ouder zijn, namelijk 3500 v.C. - 2900 v.C. Ook in Odoorn is koper gevonden in een hunebed. Later werden koperen dolkjes en diverse priemen gedeponeerd in graven van de klokbekercultuur op de Veluwe. Er zijn in enkele van deze graven ook enkele aambeeldstenen`gevonden; vooral het graf bij Lunteren, dat aarschijnlijk van een smid was, is erg bijzonder. Het koper werd zeker ge´mporteerd, want in ons land zijn geen koperertsen. Maar waar vandaan, door wie en wanneer precies blijft onduidelijk. Het is opvallend, dat de koperen `tongdolkjes` in de graven sterk lijken op hun vuurstenen voorgangers. Een ander opvallend detail is, dat het koper in veel gevallen het giftige arseen bevat waardoor het veel harder is dan puur koper.

Waarschijnlijk werd de smid door de arseendampen niet oud. (laatste informatie: uit experimenten is gebleken, dat het arseen grotendeels in het erts blijft tijdens het smelten!) Het toevoegen van tin aan het koper gaf ook een verhardend effect, deed de smid langer leven en bracht tevens het begin van een nieuw tijdperk: de bronstijd. (ong. 2000 v.C.)


 Terug