Vroege versierde kleipijp (fragment), ca. 1630:


Huidige lengte: 10,0 cm. Binnenmaat 'ketel': 1,2 cm.

Tegen het einde van de 16e eeuw wordt in ons land de tabak geintroduceerd. Het 'roken' dat was afgekeken van de indianen, was in ons land al spoedig een rage. In deze beginjaren was het roken echter zeker niet voor iedereen weggelegd. De reden hiervoor was dat men in ons land zelf, de tabaksplant nog niet verbouwde, en dus werd de tabak door de kolonisten meegenomen. Bekend is dat op deze verre reizen, per boot, nogal eens wat fout kon gaan. Tevens koste het zeker een half jaar alvorens een schip destijds terug kon zijn, en dus moest er aan de tabak een flink prijskaartje worden gehangen. Gezien de grote behoefte naar het genotsmiddel, dat tevens een soort statussymbool was, duurde het natuurlijk niet lang alvorens men ook bij ons de tabaksplant introduceerde. Gestaaggroeiend werd hierdoor de tabak meer en meer betaalbaarder. Omstreeks 1620 kon ook de gewone man 'pijprokend' worden gesignaleerd. Toch kon men destijds nog niet zoveel geld neertellen, als bijvoorbeeld in de 18e of 19e eeuw, waarin men alsmaar meer tabak in één keer kon 'stoppen'. Hierdoor zien we dat gedurende het verloop in deze geschiedenis, de pijpekop gelijk aan de hoeveelheid tabak, meegroeit.

Het formaat van de 'ketel' (:pijpekop) van de hierboven afgebeelde pijp verklaart de vroege datering, die eraan is toegekend. Het hielmerk onder de ketel is op deze foto helaas niet goed zichtbaar. Reliëfversieringen, zoals over de steel, zijn voor dergelijke vroege pijpen vrij schaars. Instempelingen hierentegen, komen frequenter voor.




de kleipijp

Kleipijp met naam van eigenaar (fragment), 1800-1850:


Huidige lengte: ca. 11 cm. Binnenmaat 'ketel': 1,8 cm.

De hier afgebeelde pijp is op de steel voorzien van de voornaam 'IACOB' en achternaam 'SPIES' (zie inzetje). 'IACOB SPIES' is waarschijnlijk degene geweest, voor wie de pijp ooit bestemd was, en zo te zien ook wellicht gebruikt is. Het is bekend van dergelijke kleipijpen dat de maker ervan, voor zijn beste klanten weleens een exclusief pijpje vervaardigde, althans als hij 'pijpaarde' over had. Het kan natuurlijk niet uitgesloten worden, dat de pijp gewoon 'op bestelling' is gemaakt tegen betaling. Opmerkelijk is bij dit type kleipijpen, dat de hiel is weggelaten. Dit komt doordat de hiel, reeds lange tijd geen functie meer had. De pijp kon door de grootte en het gewicht van de inhoud, immers gemakkelijk kantelen en stukgaan, nadat hij op de 'hiel' was gezet.



kleipijp

Vroege complete kleipijp, ca. 1630:



Lengte: 33,3 cm. Binnenmaat 'ketel': 1,2 cm.

Alhoewel deze vroege pijp uit drie stukken is terugverkregen, is hij weer helemaal compleet. Z'n leeftijd bepaald dat hij tot de vroegsten behoort, waardoor menig pijpverzamelaar er 'm graag in zijn collectie bij wil hebben.




Terug