brons

Voorwerp: Romeinse bronzen ringen.

Diameters: 23, 24 en 25 mm.
Leeftijd: ongeveer 0-400 n.Chr.

Objects: Bronze rings.
Diameters: 23, 24 en 25 mm.
Age: approx. 0-400 A.D.

Het Harnas

Een harnas bestaat uit heel veel beschermende ijzeren platen. Zo zijn er een borststuk, een rugstuk, schouderstukken, armstukken, dijstukken, kniestukken, scheenplaten, hand- en voetstukken, enzovoort. Jammer genoeg was het erg warm in een harnas, omdat je dikke beschermende kleding onder het harnas moest dragen. Dat was om tegen te gaan dat de ijzeren platen tegen je lijf gingen schuren. Het harnas was natuurlijk zwaar en je kon er moeilijker in lopen dan in een maliënkolder.

Tenslotte droeg je ook nog een helm waardoor je heel weinig zag. Je kon namelijk alleen door de gaten of spleten in het vizier heen kijken. Het vizier is, net als bij een brommerhelm, de klep die je omhoog kan doen. Onder je helm droeg je een vilten kapoetsmus. Dat was een soort capuchon, die de klappen op je kop moest verzachten. Natuurlijk was zo’n muts ook heel warm in de zomer. Zo’n helm was van ijzer en woog wel 3 kilo! Er waren ook helmen die geen vizier hadden: een pothelm. In een harnas was je dus een soort levende tank. Het schild en het zwaard waren ook weer van ijzer. Dus werd vechten zo echt een heel zware taak.

Je had ook hulp nodig bij het aandoen van het harnas. Ieand anders hielp je dan de verschillende ijzeren platen aan een gordel vast te maken. Daarom noemde je het ook: ‘het harnas aangorden’.

paardenharnas

Als een ridder zijn harnas aan had, kon hij wel 25 tot 30 kilo zwaarder zijn. Maar zwaar of niet, bewegen ging wel. Het harnas was zo gemaakt, dat het goed ging. Ook zijn paard had een eigen harnas en was dus ook zwaarder dan normaal. Als de ridder en zijn paard tijdens een gevecht omvielen waren ze hulpeloos. Ze moesten wachten op de verlossing uit hun pak of de dood. Maar meestal werden ze door hun vijand met harnas en al gevangen genomen, Zo kon er dan voor hem losgeld gevraagd worden. Oorlogvoeren kon soms heel winstgevend zijn. Je zwaard was heel persoonlijk en mocht je niet aan anderen uitlenen. Je droeg je zwaard dus altijd bij je in de schede. Dat is een huls, die er voor zorgt dat je je niet snijdt aan je zwaard. Het schild was eerst een groot driehoekig houten bord. Dit schild was met metalen stroken was bekleed, om het zwaard van de vijand af te laten ketsen. Later maakten ze het schild rond en kleiner, zodat het makkelijker te dragen was. Een groot probleem was dat alle ridders in een harnas heel erg op elkaar leken. Ook kon je door de helm niet meer zien of je een vriend of een vijand aanviel. Daarom ging men de schilden beschilderen om een herkenningsteken te maken. Zo is ook het woord schilderen ontstaan! Je schilderde meestal je familiewapen op het schild, zodat anderen konden zien ‘wat je in je schild voerde’. Een familiewapen is een eigen vaste tekening die typerend is voor jouw familie. De familie Van Zuylen heeft dus bijvoorbeeld drie zuiltjes in haar wapen getekend. De oudste zoon erfde altijd het wapenschild van zijn vader. De jongere zoons namen het zelfde familiewapen over op hun schild, maar met een kleine verandering - door bijvoorbeeeld de kleuren te veranderen - in het familiewapen. Zo kon je zien dat ze niet de oudste waren, maar wel bij de familie hoorden.

Een andere manier om herkenbaar te zijn, waren gekleurde veren op je helm. Zo kon je aan de kleur veren al van ver zien of er een vriend of vijand te paard kwam aanstormen. Ook droegen sommige ridders gekleurde zijden mantels over hun harnas heen. Dit was om het kostbare harnas tegen de regen en roest te beschermen. Maar soms zat ook op de mantel het familiewapen geborduurd, zodat ze ook herkenbaar waren. Sommige ridders zagen er dus kleurig en vrolijk uit. Maar dat was alleen zo bij hele rijke ridders. Want een vechtuitrusting was al zo duur, dat ze voor zijden mantels vaak geen geld meer hadden. Een helm was 6 koeien. Een zwaard kostte 7 koeien. En voor een harnas moest je zelfs 12 koeien betalen! Ook moest een ridder of kasteelheer de vechtuitrusting voor zijn legertje betalen. De soldaten droegen schobbejakken. Dat zijn leren uniformen, die met ijzeren schubben zijn versterkt.

paardenharnas

Ook een paardenharnas was met bronzen ringen in elkaar gevlochten.







 Terug